Türkiye Odalar ve Borsalar BirliÄŸi (TOBB) BaÅŸkanı Rifat HisarcıklıoÄŸlu, özel sektörün dış borcunu yönelik eleÅŸtirenlere deÄŸinerek, ”Bu parayı borç alıp da kumarda mı kaybettik?” dedi.

TOBB BaÅŸkanı Rifat HisarcıklıoÄŸlu, Antalya Ticaret ve Sanayi Odası’nın (ATSO) yeni hizmet binası açılışı, vergi ödül ve baÅŸarılı ihracatçılar ile döviz kazandıran üye ve ÅŸirketlerine plaket töreninden önce Antalya Ä°li Meslek Komiteleri Ortak Toplantısında konuÅŸtu.

”Küresel Kriz ve Türkiye” konusunda sunum yapan HisarcıklıoÄŸlu, genç giriÅŸimci ve kadın giriÅŸimcileri çok önemsediklerini belirterek, gençleri ve kadınların moral ve motivasyon saÄŸlayarak giriÅŸimci ruhlarını ortaya çıkarmak istediklerini söyledi. Oda ve borsaların ocak ve ÅŸubat aylarında seçimleri olduÄŸunu anımsatan HisarcıklıoÄŸlu, bu seçimlerde genç giriÅŸimciler ile kadın giriÅŸimcilerin ön plana çıkartılmasını istedi.

Dünya ticaretinin 1990 yılında 3 trilyon dolar, 2000′de 6 trilyon dolar, geçen yıl ise 14 trilyon dolar hacme ulaÅŸtığını anlatan HisarcıklıoÄŸlu, küresel ekonomide ABD, Japonya, Almanya, Ä°ngiltere, Fransa ve Ä°talya’nın Süper Lig’de, Türkiye, Çin, Malezya, Hindistan, Malezya, Kore ve Rusya gibi ülkelerin de 1. Lig’de mücadele ettiÄŸini ve Süper Lige çıkmak için uÄŸraÅŸ verdiklerini kaydetti. Türkiye’nin rakiplerinin Çin, Malezya, Rusya ve Hindistan gibi ülkeler olduÄŸunu ve Türkiye’nin kendisini bu ülkelerle mukayese etmesi gerektiÄŸini vurgulayan HisarcıklıoÄŸlu, 2007′nin ikinci yarısından sonra dünyadaki ekonomik sihrin bozulduÄŸunu söyledi.

Küresel çöküşün hikayesini anlatan HisarcıklıoÄŸlu, ”Küresel sistemin ilk krizini yaşıyoruz. Dolayısıyla daha önceden haritası çıkarılmamış topraklardan geçiyoruz. Kriz geliÅŸmiÅŸ ülkelerden, geliÅŸmekte olan ülkelere kayıyor. Kriz, mali sektörden reel sektöre kayıyor” diye konuÅŸtu.
Türkiye’nin küresel kriz ortamına, büyüme temposunun düştüğü, dış cari açık ve özel sektörün dış borçlarının arttığı bir dönemde yakalandığını öne süren HisarcıklıoÄŸlu, şöyle devam etti:
”Türkiye geliÅŸmiÅŸ ülkelerin yakalandığı krize 2001′de yakalanmıştı. Bu krizde bizim farkımız, 4-5 yılda bir krizle karşılaÅŸtığımız için daha tecrübeliyiz. Küresel krizin etkileri elbette olacak. Cari açık ve finansal sıkıntı olacak. Vergi gelirleri azalacak. Finansmanda, dış ticarette ve turizmde sıkıntı yaÅŸanacak. Türkiye cari açığını Osmanlı’dan bu yana finanse edemedi. Cari açığı finanse edemediÄŸi zamanlarda da kriz yaÅŸadı.”

Bu yıl Ağustos ayından itibaren yüksek cari açık ve finansman kalitesinin bozulduğunu, yabancı sermayenin kaçtığını kaydeden Hisarcıklıoğlu, reel söktürün dış borcunun çok fazla olmasını eleştirenlere de kızdı. Hisarcıklıoğlu, şöyle konuştu:

”Özel sektörün 191 milyar dolar dış borcu var. Reel sektörün bu kadar dış borcu olması eleÅŸtiriliyor. Bu parayı borç alıp da kumarda mı kaybettik? Ãœlkenin ihracatı 36 milyar dolardan 136 milyar dolara çıktı. Bu borçlanma ile Türkiye baÅŸarı hikayesi yakaladı. Bunları borçlanmadan nasıl yapacaktık? Türk özel sektörü son altı yılda 3 milyon kiÅŸiye istihdam saÄŸladı. Bunları yapmasaydık da yeÅŸil kartlı insan sayısı daha da mı fazla artsaydı? Türkiye’de her yıl 700 bin kiÅŸiye iÅŸ bulmak zorundayız. Türkiye’nin en büyük sorunu iÅŸsizlik. 2.5 milyon insan iÅŸsiz.”

Dışarda paranın olmadığını, malın deÄŸerinin arttığını, ihracat pazarlarında daralma yaÅŸandığını vurgulayan HisarcıklıoÄŸlu, ”Ä°hracatta bir milyar dolar düşüş var. Ä°hracatta bir milyar dolar eksi var. Turizmde de daralma yaÅŸanabilir” dedi.

Türkiye’nin bu kriz ortamında avantajlı yönleri olduÄŸunu da dile getiren HisarcıklıoÄŸu, dünyada petrol fiyatlarının ve ham madde fiyatlarının düştüğünü, bunda da avantaj olduÄŸunu söyledi. Faiz, döviz kuru ve enflasyonun yukarıya çıkacağını, yatırımların azalacağını ve ülkede büyümenin duracağını vurgulayan HisarcıklıoÄŸlu, şöyle devam etti:

”Hemen hemen tüm sektörlerde daralma olacak. ZenginleÅŸme, büyüme demektir. Büyüdükçe zenginleÅŸirsiniz. Güçlü yönlerimiz de var. 2001 sonrası alınan tedbirler var. Mali disiplini korumalıyız. Åžu anda kamu maliyesi iyi durumda. Bankacılık sistemi çürüklerini ayıkladı. Bankacılık ÅŸu anda çok güçlü. BDDK, SPK ve merkez bankası’nın kurumsal yapıları ve saygınlıkları çok daha önemli.”
Reel sektörün alması gerektiği önlemleri de anlatan Hisarcıklıoğlu, önerilerini şöyle sıraladı:
”Bu dönemde borçlu ve alacaklı vadesi birbirine uyumlu olmalı. Uyumlu deÄŸilse bankalardan kredi bile alamazsınız. Alacağınız hangi para cinsinde ise borcunuz da o para cinsinden olsun. Gelirden çok harcama yapmayın. Åžimdi artık tam diÅŸten artırma dönemi.

Finansman Müdürü ve İş Geliştirme müdürlerinize iyi bakın. Bankalarla ilişkilerinizi güçlendirin. Devamlı iletişim içinde olun.
(Küçük olsun benim olsun) anlayışını bırakın. Aynı sektörde olanlar güçlerini birleştirsin. Şirketlerinizi kurumsallaştırın. Özellikle babalar işlerini bırakmadan önce kurumsallaşmaya önem versinler.

Çocuklarına haksızlık etmesinler ve de özellikle kız çocuklarına haksızlık yapmasınlar. FarklılaÅŸma ve markalaÅŸma yaratın. Yenilikçi olun.”